Ik hoor vaak dat lezers dit een van de nuttigste fragmenten mijn boek Bitcoin en andere cryptovaluta vinden en wie ben ik om dat jou te onthouden. Daarbij vind ik het belangrijk dat iedereen zo goed mogelijk van start gaat met cryptotraden zodat je niet dezelfde fouten maakt die ik maakte. Doe er je voordeel mee en als je me een plezier wil doen: stuur de link door naar iemand die het interessant zou kunnen vinden!

12 belangrijke tips als je gaat handelen in cryptovaluta

1. Investeer alleen wat je bereid bent te verliezen

Dit is een van de belangrijkste regels en vooral in crypto. Ik heb eerder al uitgelegd wat de risico’s van het handelen in cryptovaluta zijn en de enige manier om je daartegen te wapenen is je te realiseren dat je van de ene op de andere dag je volledige inleg kwijt bent. Of dat nou komt doordat je te veel munten op je exchange had staan die is gehackt, of doordat nieuws over regelgeving vanuit overheden de koersen tot een fractie van je aankoopprijs terugbrengt. Het kan allemaal gebeuren, en al helemaal in deze onvolwassen markt. Door alleen een bedrag te investeren dat je bereid bent te verliezen, zorg je ervoor dat je je vaste lasten nog steeds kunt betalen en niet ineens je vakantie moet annuleren of je auto moet verkopen. Dit is een extreem risicovolle markt, en hoewel het aantrekkelijke rendementen kan opleveren, moet je die alleen betreden met geld dat je niet voor iets belangrijks nodig hebt.

2. Spreid je kansen en risico’s

Wat geldt in de aandelenmarkt, geldt ook hier. Je stopt niet al je eieren in een mand. Door in verschillende cryptovaluta te investeren, minimaliseer je het risico dat als een van die munten – om welke reden dan ook – het loodje legt, je niet al je inleg kwijt bent. Bitcoin is een sterke munt en ik adviseer iedereen om daar een groot gedeelte van zijn of haar inleg op in te zetten. Ik houd zelf altijd de helft van mijn portfolio in bitcoin aan. De rest verspreid ik over munten waar ik op korte, middellange en lange termijn vertrouwen in heb. Zo zorg ik dat ik een goed uitgebalanceerd portfolio hebt. Hoe je dat precies doet, leg ik verderop  uit als ik het ga hebben over portfoliomanagement. Het is goed hierbij op te merken dat het spreiden van je kansen en risico’s geldt voor je volledige investeringsportfolio. Cryptovaluta kunnen daar een onderdeel van zijn, aangevuld door aandelen, obligaties en saaie maar veilige spaarrekeningen.

3. Wees immuun voor FOMO

FOMO, Fear of Missing Out, is een krachtig effect dat elke trader regelmatig ervaart. De koers van een munt stijgt ineens hard en die stijging wil je niet missen. Het is dat BOBDBTV niet zo lekker bekt, maar anders hadden we het daar over gehad: bang om buiten de boot te vallen. Je herkent wanneer je handelt op basis van FOMO als een paniekerig enthousiasme je ratio probeert over te nemen. Stop dan met wat je doet en bekijk eens goed wat er aan de hand is. Is de snelle stijging terecht? Of is die het gevolg van schapen die blind achter een groene stijgende lijn aan rennen? Bizar snelle stijgingen worden vrijwel altijd opgevolgd door een correctie, een daling naar het niveau van voor de stijging, of net erboven. Als je de eerste stijging mist, wees geduldig tot de correctie toeslaat en kies dan je instapmoment. Daarmee zorg je dat je niet op de piek van een koers instapt en vervolgens ‘onder water’ komt te staan doordat je met een munt blijft zitten die onder de prijs is gevallen waarop jij bent ingestapt. Het doel van traden is winst maken. Tijdens periodes van sterke FOMO is het risico erg groot dat je dat doel gaat missen. Er komen altijd volgende kansen, geen zorgen. Ik heb zelf nog steeds een munt of twee in mijn portfolio die ik puur op basis van FOMO heb aangeschaft. Ze staan nog heel ver weg van hun all time high: hun recordhoogte.

4. Bitcoin is de baas

Omdat veel altcoins worden gehandeld tegen bitcoin is het verstandig om altijd een oogje op het gedrag van deze moedermunt te houden. Veel altcoins volgen het koersverloop van bitcoin. Deze heeft daarom altijd de meeste aandacht van handelaren, dus als bitcoin sterk daalt of stijgt, hebben altcoins daar vaak onder te lijden. Altcoins laten over het algemeen mooie winsten zien als bitcoin in een gezonde en rustige trend naar boven zit. De trend naar boven geeft traders vertrouwen in de hele cryptomarkt en als bitcoin in een rustig vaarwater zit, valt met die munt niet zoveel te verdienen. Dan verleggen traders hun aandacht naar altcoins omdat er meer te profiteren valt.

5. Maak vooraf een plan en blijf erbij

I love it when a plan comes togetherVoor elke order die je plaatst, moet je een plan hebben. Dat helpt je om keuzes te maken wanneer er spanning op je komt te staan. Bijvoorbeeld door plotselinge koerswijzigingen die je niet had verwacht. Het plan hoeft niet in de vorm van een powerpoint te worden gepresenteerd aan je wederhelft, maar bevat wel twee simpele onderdelen: wat doe ik als de koers daalt en wanneer pak ik winst? Dat betekent dat je zowel een onder- als een bovengrens in moet stellen. Er zijn duizend-en-een manieren om de bovengrens te bepalen: dat is immers de truc bij succesvol handelen. De ondergrens is een persoonlijke voorkeur: hoeveel risico wil je nemen? Ik hanteer zelf meestal een ondergrens van vijf procent. Dat betekent dat ik maximaal vijf procent van mijn inleg kan verliezen. Als ik genoeg trades doe die meer winst opleveren dan die vijf procent verlies die ik op mislukte trades moet nemen, ben ik tevreden. De bovengrens geeft aan hoeveel winst je verwacht en waar je tevreden mee bent. Dat is van veel factoren afhankelijk. Zo speelt je horizon een rol. Ga je voor een snelle trade die binnen een dag of paar dagen voorbij is, dan neem je genoegen met minder winst. Je kunt die namelijk weer gebruiken voor andere korte trades. Ga je voor de lange termijn, omdat je ervan overtuigd bent dat je een munt te pakken hebt met een mooie toekomst, dan stel je die bovengrens hoger in. Je moet dan meer geduld hebben, maar als dat je plan is, dan is daar niets mis mee. Langetermijntrades kun je ook voorzien van een lagere ondergrens. Je gaat er dan vanuit dat dalingen maar tijdelijk zijn en je over een langere periode in het groen zal eindigen. De reden waarom het belangrijk is om een plan te hebben, is om je toekomstige jij te helpen. Jij doet nu een trade en je toekomstige jij kan naarmate de tijd vordert last krijgen van gretigheid of FOMO. Of een combinatie. Die gretigheid loop je op als je de koersen van je munt ziet stijgen. Zodra de koers in de buurt komt van je bovengrens zul je geneigd zijn om die bovengrens te verhogen. Want stel dat hij nog verder stijgt? Dan mis je die prijsstijging! Dat is precies waar je al bang voor was toen je de order plaatste. Want het is helemaal niet erg om prijsstijging te missen als je winst hebt gemaakt. Dat is namelijk je enige doel: een trade winstgevend afsluiten. Er komen elke dag nieuwe kansen. Het spreekwoord luidt niet voor niets: van winst nemen is nooit iemand arm geworden.

6. DYOR

Nee, geen cryptovaluta voor de mode-industrie, DYOR is een acroniem dat staat voor Do Your Own Research. Het wordt te pas en te onpas geroepen door traders om lezers te waarschuwen. Vaak ziet dat eruit als ‘$COIN gaat binnenkort hard stijgen! Mooi instapmoment #DYOR’. Alhoewel de auteurs van dit soort berichten de term vooral gebruiken om zichzelf in te dekken zodat ze geen klachten krijgen als $COIN toch helemaal niet zo hard is gaan stijgen, is het wel een belangrijke taak van jou als trader. Tegen het einde van 2017 kocht ik de munt VOISE voor het mooie bedrag van 0,00009165 BTC per stuk. Ik had me totaal niet verdiept in het concept van het project, wist niet wat voor team erachter zat en had eigenlijk geen idee wat het was. Iets met de muziekindustrie, dat had ik nog net meegekregen. Op basis van een tip van iemand in een Telegram-groep had ik er een aantal van gekocht, onderweg van huis naar werk. Ik had geen stop loss ingesteld en niet bedacht wanneer ik winst zou nemen. De munt steeg die week lekker door, dus waarom zou ik ook? Begin 2018 kelderden de koersen van alle cryptovaluta. Ik zat samen met veel andere cryptobezitters ongewild in de emotionele achtbaan die ik beschreef op pagina  . Ontkenning, angst, wanhoop, het kwam allemaal voorbij, precies zoals voorspeld. Omdat ik geen verlies beperkende maatregel had genomen, zakte de koers van Voise het hardst van al mijn crypto. En zelfs nu ik dit schrijf, maanden later, kijk ik nog steeds tegen een verlies aan van 84 procent. Toen ik me er toch in ging verdiepen en mijn DYOR-verplichting post-mortem uitvoerde, kwam ik erachter dat dit project mijn geld helemaal niet had verdiend. De koers was al zo snel gestegen in de nadagen van de euforie van 2017, dat ik had kunnen weten dat deze munt te duur was geworden en dat ik daarmee Voise te hoog had gewaardeerd. DYOR dus, niet alleen als je in een ICO stapt, ook als je munten van een project koopt dat je nog niet kent.

7. Alles wat je op Twitter leest is een leugen

Over veel te lezen gesproken, realiseer je dat niet iedereen op discussiefora, Twitter of Telegram-kanalen het beste met jou voor heeft. Meestal hebben ze vooral het beste met zichzelf voor. Houd daar rekening mee als je op het punt staat te handelen naar de tip of het advies van een ander. Natuurlijk is niet alles wat je leest op Twitter een leugen maar als je als uitgangspunt neemt dat het wél zo is, dan kun je van daaruit uitzonderingen opbouwen voor mensen die je vertrouwt. Als een trader met duizenden volgers op Twitter het ene na het andere bericht plaatst waarin hij een obscure munt aan het shillen  is dan kun je er gif op innemen dat hij zelf al een grote hoeveelheid van die munt heeft, die hij zonder mededogen verkoopt zodra de koers naar grote hoogte is gestegen, omdat zijn volgers massaal zijn aankoopadvies hebben opgevolgd. Vervolgens zitten die met een munt waar ze geen onderzoek naar hebben gedaan te wachten totdat de koers weer boven hun inkoopprijs komt.

8. Je hoeft niet per se te handelen

Ook een tip die je misschien zou scharen in de categorie ‘eet geen gele sneeuw’. Maar toch is dit voor veel traders moeilijker dan je zou denken. Ik heb regelmatig de behoefte om nu en wel direct iets te kopen. Ik zoek naarstig naar mogelijkheden op Twitter en in Telegram-groepen totdat ik iets vind waar ik mijn bitcoin in kan steken. Dat zijn zelden goede trades. Door krampachtig te zoeken naar een mogelijkheid om te handelen, verlaag ik mijn eisen naarmate de tijd vordert en de behoefte groter wordt. Zodra ik iets vind waarmee ik aan de slag kan, doe ik geen onderzoek meer naar de munt en kijk ik niet meer of er sprake is van FOMO. Omdat veel trades plaatsvinden door bitcoin in te ruilen voor een altcoin, is het sowieso niet nodig om continu te handelen. Je zit namelijk al in bitcoin en dat is een munt die over een langere termijn ook in waarde kan stijgen. Niet handelen is dus net zo goed wél handelen.

9. Word niet verliefd op een munt

Verliefdheid is een mooie staat van zijn, maar als het om rendement maken gaat, moet je het voorkomen. Het is logisch dat je voorkeuren krijgt voor blockchain-projecten. Je praat er enthousiast over met anderen en dat zorgt ervoor dat je moeilijk afscheid kunt nemen van een munt. Het idee van HODL, waarbij traders worden aangespoord om hun munten nooit te verkopen, is leuk als je er geen tijd in wilt steken en een beleggingshorizon hebt van meer dan een jaar. Maar alles wat omhoog gaat, moet een keer naar beneden. Het is dus nooit verkeerd om ook de munten waar je een klein beetje verliefd op bent te verkopen. In december 2017 was de koers van bitcoin bezig met een bizarre trip naar boven. De koersen leken nooit meer te willen stoppen met stijgen. De twintigduizend dollar per stuk kwam zelfs heel even in zicht. Vervolgens werd een daling ingezet en eindelijk was ik slim genoeg om te zien dat het tijd werd om winst te nemen. Ik merkte dat ik er moeite mee had. Ik zou mijn geliefde neo, bitcoin en ether verkopen. Al die munten die ik op zorgvuldige wijze had aangeschaft, in mijn hardware wallet had geplaatst en over de maanden heen in waarde waren gestegen… Toch plaatste ik diverse verkooporders zodat ik in totaal mijn inleg eruit zou halen. Wat ik aan cryptovaluta overhield zou dan ‘gratis’ zijn: die zouden zijn betaald door de winst op die inleg. Zelfs als die stack zou dalen naar nul, of als ik gehackt zou worden en alles kwijt zou raken, dan nog zou ik er geen cent op verloren hebben. Net voordat ik ging slapen, plaatste ik de laatste verkooporder, en toen ik de volgende dag wakker werd waren ze allemaal succesvol uitgevoerd en had ik mijn inleg weer netjes in euro’s op mijn exchange staan. Klaar om terug te boeken naar mijn bankrekening. Ik voelde me opgelucht. De dalingen zetten overal door en ik had mijn verlies beperkt. Al twee weken daarna kreeg ik last van wroeging. De koersen stegen weer iets en ik miste mijn favoriete munten. Ik zette mijn volledige inleg weer terug in de munten waar ik eerder verliefd op was geworden. Wat een meesterlijke zet, dacht ik nog. Ik had op een lager punt ingekocht dan ik had verkocht, dus dit kon niet misgaan. Vervolgens werd duidelijk wat er gebeurd was: ik was in een bull trap gestapt. De val die wordt opgezet door de grote spelers op de markt om traders misleidend te laten denken dat de daling gestopt was en de koersen weer onbeperkt de hoogte in zouden gaan. De daling zette vervolgens keihard in. Ik verkocht niet want mijn geliefde munten zouden de dans toch wel ontspringen. Helaas, ik doorliep wederom alle stadia van ontkenning, angst en wanhoop en zag mijn stack met vijftig procent dalen. Ik zag de winst die ik eerder zeker had gesteld verdampen voor mijn ogen. Er zat nog maar een ding op: niet verkopen op de bodem. Wie geschoren wordt moet stilzitten. Voorkom dit door niet verliefd te worden op je munten, een plan te hebben voorafgaand aan elke trade en niet te traden om het traden.

10. Koop in op zwakte, verkoop in kracht

Het is jouw doel om beter te handelen dan je mede-traders. Op die manier maak je winst. Een veelgehoord credo is ’Buy low, sell high’. Een van de beste vuistregels is: koop op het moment dat anderen zwak zijn, verkoop op het moment dat anderen sterk zijn. Of anders geformuleerd, zoals een van ‘s werelds beste investeerders (en overigens een fervent hater van cryptovaluta) Warren Buffet het ooit zei: ‘Be fearful when others are greedy and greedy when others are fearful’. Op het moment dat de geluiden uit de markt klinken als wanhoop en angst, ben jij er als de eerste bij om juist in te stappen. Het dieptepunt zal dichtbij zijn. Let wel: de koersen kunnen ook dan nog dalen maar dat maakt jou niet uit. Je weet dat ze daarna weer zullen stijgen. Ook aan de bovenkant van een trend herken je wanneer de top in zicht is waarna de onvermijdelijke corrigerende daling zal plaatsvinden. De geluiden waar je naar luistert klinken als pure extase en hebberigheid. Dan weet je: het is tijd om te verkopen. En ook nu zullen de koersen nog even de trend volgen maar je weet: de correctie zal komen en ik mis liever een stukje winst dan dat ik het risico loop op een snelle daling waardoor ik überhaupt geen winst heb.

11. Leer van mislukte trades

Zolang je meer winstgevende dan verlieslatende trades hebt, zit je goed. Natuurlijk wil je het aantal mislukte trades beperken. Kijk daarom altijd wat je verkeerd hebt gedaan en probeer ervan te leren voor een volgende kans. Iedereen begint bij nul dus een fout is niet erg. Ik heb kolossale fouten gemaakt toen ik net begon, vooral ingegeven door emotie. Verkopen op een dieptepunt omdat je een verder verlies niet kan verdragen of kopen op een hoogtepunt omdat FOMO toeslaat. Geen verlies beperkende maatregelen nemen zoals stop loss (een ondergrens inbouwen waarop automatisch verkocht wordt) of afwijken van het oorspronkelijke plan. Het is me allemaal overkomen. Uiteindelijk gebeurt dat je niet meer als je maar na elke gefaalde trade goed kijkt wat er mis ging.

12. Herken je positie in de achtbaan der crypto-emoties

De geluiden van extase, hebberigheid en wanhoop bij koerswisselingen worden in deze populaire grafiek mooi in context geplaatst. Je kunt de koersen van cryptovaluta tegen het verloop van deze grafiek afzetten om daarmee een poging te wagen de toekomst te voorspellen. Zoals elk model is het een vereenvoudiging van de werkelijkheid, dus het is geen wet van meden en perzen. Wel geeft het een sprekend beeld om aan te denken als je jezelf betrapt op emoties die het van je ratio overnemen bij het plaatsen van een ondoordachte order. Het idee is dat de ontwikkeling van de waarde van iets – of het nou aandelen, cryptovaluta of de opkomst van een nieuwe technologie is – over een periode van tijd een vast patroon heeft. Het begint altijd in een fase waarin weinig mensen ervan af weten. De waarde loopt rustig op naarmate er meer mensen mee bekend raken. Naarmate het publiek groter wordt neemt de groei toe, waarna een correctie plaatsvindt. In deze grafiek wordt dat een bear trap genoemd: een afleidingsmanoeuvre bedoeld om betrokkenen de illusie te geven dat het hoogtepunt bereikt is en hen daarmee te verleiden te verkopen. Andere traders maken daar gretig gebruik van zodat ze goedkoper weer kunnen inkopen. In de derde fase gaat het helemaal los: er komt aandacht van kranten, televisie en grote websites en het enthousiasme van het grote publiek neemt met de dag toe. Iedereen wil profiteren van het Nieuwe Ding. FOMO all over the place. In plaats van te verkopen na het bereiken van zulke grote winsten slaat hebberigheid toe: niemand wil verkopen want de stijging zal eeuwig doorzetten. Althans, dat is de beleving. Net voor het hoogtepunt slaat een complete massahysterie toe en spreken mensen over een nieuwe periode waarin alles goed is en iedereen winst maakt. Dat is natuurlijk een sprookje en zodra de eerste slimme traders de boot verlaten, dalen de koersen. Toch blijft in eerste instantie nog een grote groep in een ontkenningsfase. ‘Dit is een bear trap’, zullen ze elkaar vertellen. ‘De koers zal weer gaan stijgen!’ Heel even lijkt deze groep gelijk te krijgen. Als gevolg van een self-fullfilling prophecy stijgen de koersen weer. Iedereen lijkt opgelucht. We zitten weer in de normale situatie en de weg naar boven is teruggevonden. Het blijkt een bull trap. Zoals een bear trap traders in de val lokt door ze te laten denken dat de koersen gaan dalen waardoor ze hun cryptovaluta verkopen, lokt een bull trap traders in een vergelijkbare val door ze de illusie te geven dat de koersen weer langdurige gaan stijgen. Als kort daarna de koersen toch weer dalen, zitten de bulls (traders die denken dat er een opgaande trend gaande is) in de val. Ze kunnen niet meer terug. De koersen staan onder hun inkoopprijs. Ze hebben geen keuze: afwachten totdat het weer beter gaat.

Bear traps en bull traps kunnen – zeker in de cryptowereld, waar met orders van enkele miljoenen aan cryptovaluta al een koerswijziging kan worden bewerkstelligd – door vermogende handelaars of groepen handelaars (ook wel whales genoemd) kunstmatig worden opgezet. En dat gebeurt dan ook. Ze manipuleren daarmee de koers in hun voordeel. Ze drijven de koersen omhoog of omlaag door koop- of verkooporders te plaatsen. Op het moment dat ze daarmee stoppen, stijgen of dalen de koersen weer in de richting van de trend die al was ingezet. Ze profiteren ervan door op dat moment weer snel te verkopen of kopen voordat het grote publiek in de gaten heeft dat ze in een trap, een val, zijn gelopen.

Dan gaat het ineens snel. De daling zet door en angst neemt het over. Steeds meer traders verkopen hun cryptovaluta alsnog en als gevolg daalt de koers nog sneller waardoor een zichzelf versterkend effect optreedt en de val van de koersen versnelt. Net voordat de bodem bereikt wordt, is het enige woord waarmee de gemoedstoestand van de nog overgebleven groep traders kan worden beschreven: wanhoop. Het zal nooit meer goedkomen. Alsnog wordt ook deze laatste groep overgehaald om – tegen grote verliezen – hun cryptovaluta te verkopen. Er zit niets anders op. Dat is het punt waarop de groep die hun emotie de baas bleven en op het juiste moment het zinkende schip verliet toeslaat: de koers is nu zo betaalbaar dat het weer veilig is om in te stappen. De koersen stijgen rustig waarmee een nieuwe cyclus van deze emotionele achtbaan wordt gestart.

Nu je de eerste lessen in succesvol cryptohandelen hebt gelezen, kunnen we door. Een goed zicht op de ontwikkelingen binnen je portfolio is daarbij essentieel. Daar zijn hulpmiddelen voor en het is goed om daar aandacht aan te besteden zodat je altijd weet hoe je ervoor staat. Ik zal hier binnenkort op deze site een overzicht van geven. Daarna kun je je eigen handelstrategie bepalen. In het boek vind je verschillende strategieën die je kunt volgen en welke analyses je kunt gebruiken om beter dan je concurrentie in te schatten wat een goede kans is om winst te maken.

Heb je vragen naar aanleiding van dit artikel? Stuur me gerust even een mailtje!